|
Krótka
charakterystyka Gołubieńskiego Ogrodu Botanicznego
1.
Nazwa: Gołubieński Ogród Botaniczny w Kaszubskim
Parku Krajobrazowym
2.
Status: Ogród jest właśnością prywatną. Jest
członkiem Rady Ogrodów Botanicznych w Polsce.
Należy do Polskiego Towarzystwa Ogrodów Botanicznych.
3/
Adres: 83-316 Gołubie, ul. Botaniczna 21, tel. 058 /
684-36-08, tel.kom: 0 600 872 501
4.
Rok założenia: początek budowy 1971 r., początek działalności
1983 r.
5.
Położenie geograficzne i charakterystyka ekologiczna:
Gołubieński Ogród Botaniczny znajduje się w miejscowości
Gołubie, położonej na Pomorzu - Pojezierzu Kaszubskim.
W podziale geobotanicznym Szafera (1972) jest to okręg
Kartuski, należący do Krainy Pojezierza Pomorskiego.
Powierzchnia Pojezierza Kaszubskiego prawie w całości
jest pokrytwa utworami pochądzącymi z fazy pomorskiej
zlodowacenia bałtyckiego, czyli leży w najmłodszej spośród
uformowanych w plejstocenie części niżu polskiego o
rzeźbie modelowanej zaledwie od 13,5 tyś. lat (Klimaszewski
1980). Młody wiek, bardzo zróżnicowana rzeźba
i bogactwo form morfologicznych powodują, że krajobraz
jest tu wyjątkowo urozmaicony (Herbich 1998).
Gołubie
jest położone w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego,
na wysokości 170 m n.p.m. Klimat tej, najwyżej położonej
części Pojezierza Kaszubskiego jest chłodny i charakteryzuje
się dość obfitymi opadami, długim okresem z przymrozkami
(wiosenne trwają co najmniej do połowy maja, a jesienne
rozpoczynają się od połowy października), mrozami i
pokrywają śnieżną, dużą liczbą dni pochmurnych i z mgłą,
a także krótkim okresem wegetacyjnym, trwającym
około 200 dni. Lato jest krótkie, trwa 43-83
dni i ma zmienną pogodę. W okolicach Gołubia średnia
temperatura roczna wynosi 6,5 do 6,7 stopni Celsjusza,
średnia temperatura stycznia minus 3,5 stopnia C, a
średnia temperatura lipca 16 stopnia C. W ostatnich
czterdziestu latach temperatura minimalna wyniosła minus
33,6 stopni C, a maksymalna 33,5 stopni C, Średnia roczna
suma opadów wynosi około 600mm (650 mm). Minimalna
roczna suma opadów wystąpiła w 1975 roku i wynosiła
464 mm, a maksymalna w 1998 roku i wynosiła 780 mm.
517 jezior (o powierzchni przekraczającej lub równej
1ha) o łącznym arenale 135,77 km kwadratowych wywiera
korzystny wpływ na wilgotność powietrza. W warunkach
Pojezierza Kaszubskiego rozwinęła się i ukształtowała
specyficzna szata roślinna, różniąca się od szaty
roślinnej pozostałej części niżu. Do jej najbardziej
znamiennych cech należy znaczny udział elementu górskiego
oraz pewne zjawiska występujące tylko w górach
(Herbich 1998).
Ogród
jest usytuowany na skarpie wyższej terasy rynny pojeziernej
Jeziora Potulskiego. Rozlokowany jest na terenie częściowo
nizinnym i częściowo na zboczu o wystawie Północnej.
Przeważa gleba płowa i gliniasta IV, V, VI klasy bonitacyjnej.
6.
Areał: 2,12 ha
7.
Liczba taksonów w roku 2001 wynosi około 4000
8.
Okres otwarcia dla publiczności: od 15 kwietnia do 30
października
9.
Dyrektor: Zbigniew Butowski
10.
Rys historyczny: Ogród powstawał stopniowo. Na
początku lat trzydziestych XX wieku las porastający
zbocza został wykarczowany, a teren po nim przeznaczony
na grunty orne. Powierzchnia równinna była użytkowana
rolniczo. Obok zabudowań gospodarskich urządzono ogród
ozdobny. Taki sposób użytkowania ziemi trwał
od 1935 do 1971 roku. Od 1972 roku rozpoczał się intensywny
rozwój ogrodu ozdobnego. Do 1982 roku jego kolekcje
zwiększały się do 455 taksonów roślin zielnych
i drzewiastych. Stale powiększająca się liczba taksonów
i usystematyzowany układ kolekcji, doprowadziły do ukształtowania
się ogrodu o charakterze botanicznym. Od 1983 roku zaczęto
używać nazwy Gołubieński Ogród Botaniczny. w
1984 roku Ogród został wprowadzony do gminnego
planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Stężyca,
w powiecie kartuskim.
11.
Kolekcje: W Ogrodzie uprawianych jest obecnie około
4 tysięcy taksonów roślin naczyniowych pochodzących
z różnych obszarów Ziemi, w tym około
150 gatunków chronionych. Są wśród nich
rośliny wpisane do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin
(50 taksonów).
Poczesne
miejsce zajmują osobliwości flory Pomorza.
Zbiory
roslinne są podzielone na 5 działów: ekologiczny,
roślin leczniczych, roślin ozdobnych, arboretum i zadrzewienia.
Rośliny są zgrupowane zgodnie z naturalnymi zbiorowiskami
i obszarami występowania na Ziemi.
Do
najbardziej rozbudowanych działów należą:
ekologiczny
roślin
ozdobnych
arboretum
12.
Działalność naukowa: Ogród prowadzi pełną dokumentację
dotyczącą źródła pochodzenia, miejsca i terminu
posadzenia oraz zabiegów pielęgnacyjnych. Rośliny
są oznaczone etykietami z nazwą rodziny oraz nazwą naukową
(łacińską) i polską. Istnieje plan rozmieszczenia ich
w poszczególnych kwaterach (inwentarz systematyczny).
W ogrodzie są prowadzone obserwacje fenelogiczne oraz
ocena stopnia aklimatyzacji gatunków roślin obcego
pochodzenia. Patronat naukowy nad Ogrodem sprawują botanicy
z Uniwersytetu Gdańskiego.
13.
Działalność dydaktyczna: Do podstawowych funkcji Ogrodu
należy działalność w zakresie edukacji ekologicznej.
Odbywają się w nim zajęcia dydaktyczne dla uczniów
różnych typów szkół oraz studentów
wydziałów przyrodniczych. Turyści i grupy zorganizowane
mają możliwość zwiedzania Ogrodu z przewodnikiem. w
uznaniu zasług dla upowszechnienia wiedzy botanicznej,
założyciel Ogrodu otrzymał 27 czerwca 1995 roku "Medal
im. Prof. Bolesława Hryniewieckiego".
14.
Działalność społeczna: Ogród jest otwarty przez
około 6 miesięcy w roku dla szerokich rzesz zwiedzających
i przyczynia się do popularyzacji wiedzy botanicznej.
Ponadto personel Ogrodu udziela rocznie wielu konsultacji
w zakresie warunków uprawy roślin osobom prywatnym,
szkołom, instytucjom i innym. W Ogrodzie odbywają się
spotkania członków Polskiego Towarzystwa Botanicznego,
leśników, działaczy Ligi Ochrony Przyrody, organizacji
ekologicznych, samorządowych i wielu innych zainteresowanych
botaniką, przyrodą, ekologia czy projektowaniem zieleni.
Ogród jest miejscem wielu wywiadów radiowych,
telewizyjnych i prasowych.
Współpracuje
z Zarządami okolicznych parków krajobrazowych
i Liga Ochrony Przyrody.
15.
Perspektywy rozwoju: Planuje się dalsze powiększanie
ogólnej powierzchni Ogrodu, która zotanie
przeznaczona pod rozszerzenie kolekcji arboretum.
16.
Ogród jest członkiem Rady Ogrodów Botanicznych
w Polsce oraz należy do Polskiego Towarzystwa Ogrodów
Botanicznych.
Przy
udziale finansowym Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku oznakowano
poszczególne kolekcje, utwardzono alejki i urządzono
salke ekspozycyjną na zapleczu wiady dydaktycznej.
|
